Αν δεν είχες μνήμη, πώς θα αντιλαμβανόσουν τον εαυτό σου; Ποια θα ήταν η αίσθηση του εαυτού σου αν δεν είχες άλλες εμπειρίες πέρα από αυτό που βιώνεις αυτή τη στιγμή;
Το να χάσουμε τη μνήμη μας μπορεί να μας προκαλέσει πολύ φόβο. Η μητέρα μου μού είπε αρκετές φορές τους τελευταίους 2-3 μήνες "φοβάμαι που χάνω την αίσθηση του εαυτού μου" (σ.τ.μ: Η μητέρα του Ρούπερτ Σπάιρα είναι στα πρώτα στάδια με νόσο Αλτσχάιμερ). Είναι στο στάδιο όπου γνωρίζει ότι χάνει τη μνήμη της. Σε 6 μήνες από τώρα δεν θα έχει επίγνωση ότι της συμβαίνει αυτό.
Χάνει τα στηρίγματά της, αυτά που επί τόσα χρόνια προσδιόριζαν τον εαυτό της. Είναι σαν να βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Δεν το συνειδητοποιούμε αυτό, αλλά η ταυτότητά μας βασίζεται πολύ στη μνήμη.
Τον τελευταίο καιρό η μητέρα μου έχει αρχίσει να ξεχνάει τα ονόματα των εγγονών της. Τις προάλλες μιλούσε με έναν εγγονό της για 20 λεπτά και μετά γύρισε και του είπε "ποιος είσαι εσύ;". Σοκαριστήκαμε όλοι. Και αυτό θα συμβαίνει όλο και πιο συχνά μέχρι που δεν θα αναγνωρίζει ούτε τα παιδιά της.
Πιο σημαντικό όμως από το να γνωρίζεις ποιον έχεις απέναντί σου είναι η ποιότητα της αλληλεπίδρασης. Ακόμα και αν η μητέρα σου ξεχάσει ποιος ή ποια είσαι, θα έχει επίγνωση ότι υπάρχει κάποιος απέναντί της και θα συνεχίσει να νιώθει την ποιότητα της αλληλεπίδρασης.
Τελικά αυτό που μένει είναι η αλληλεπίδραση "ύπαρξη προς ύπαρξη", χωρίς καθόλου περιεχόμενο, και όχι "άτομο προς άτομο". Μάλιστα, στα τελευταία στάδια μπορεί να μην έχει καν επίγνωση ότι βρίσκεσαι στο δωμάτιο μαζί της, αλλά ακόμα και τότε θα έχει μια αίσθηση της παρουσίας σου. Αυτό είναι το σημαντικότερο πράγμα που μπορείς να δώσεις στον άλλον.
Με τη μητέρα μου δεν με ενδιαφέρει τι συζητάμε ή πόσες φορές πρέπει να επαναλάβω κάτι. Όταν την επισκέπτομαι το μόνο που θέλω είναι να της μεταδώσω γαλήνη και αγάπη. Είμαι προετοιμασμένος ότι σύντομα θα ξεχάσει ότι είμαι γιος της, αλλά θα συνεχίσω να την επισκέπτομαι και να της μεταδίδω γαλήνη και αγάπη. Υπάρχει κάτι πιο σημαντικό που θα ήθελες να δώσεις στη μητέρα σου, πέρα από γαλήνη και αγάπη;
*Απόσπασμα από ομιλία του Ρούπερτ Σπάιρα
Μετάφραση: Νίκος Μπάτρας
