Η αλλαγή που κάνει όλη τη διαφορά: από το «προσπαθώ να διορθώσω τον εαυτό μου» στο «καλλιεργώ αυτό που θέλω να είμαι»

Δεν νικάς το σκοτάδι πολεμώντας το. Το διαλύεις όταν φέρνεις το φως. Με τον ίδιο τρόπο, ο άνθρωπος δεν αλλάζει όταν πολεμά τις αδυναμίες του ή κάποια συμπτώματα, αλλά όταν καλλιεργεί τα νέα χαρακτηριστικά που θέλει να αποκτήσει.

Πολλοί προσπαθούν να βελτιώσουν τον εαυτό τους εστιάζοντας σε όσα θεωρούν «λάθος». Π.χ. θέλουν να κόψουν την αναβλητικότητα, να εξαφανίσουν το άγχος, να υπερβούν κάποιες ανασφάλειες ή να νικήσουν κάποιες εξαρτήσεις. Αυτή η προσέγγιση όμως συχνά οδηγεί σε έναν ατελείωτο εσωτερικό αγώνα. Όσο περισσότερο κάποιος πολεμά μια πλευρά του εαυτού του, τόσο περισσότερο αυτή φαίνεται να δυναμώνει - και το πρόβλημα δεν λύνεται, απλώς αλλάζει μορφή.

Ο ανθρώπινος ψυχισμός λειτουργεί περισσότερο με την καλλιέργεια, παρά με την καταστολή. Η αρετή δεν προκύπτει από την εξάλειψη του κακού, αλλά από την ενδυνάμωση του καλού. Η σοφία δεν γεννιέται από τη μάχη με την άγνοια, αλλά από την αναζήτηση της αλήθειας. Η εσωτερική ισορροπία δεν έρχεται από τη σύγκρουση με τους φόβους, αλλά από την ανάπτυξη της συνειδητής στάσης ζωής.

Τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές μας δεν είναι ανεξάρτητα φαινόμενα, αλλά αποτέλεσμα βαθύτερων τρόπων σκέψης και διαμόρφωσης μιας ταυτότητας. Όταν κάποιος προσπαθεί απλώς να καταστείλει ένα σύμπτωμα, χωρίς να αλλάξει το υπόβαθρο που κρύβεται από πίσω, το σύμπτωμα τείνει να επιστρέφει.

Η ψυχική ανάπτυξη βασίζεται περισσότερο στη δημιουργία νέων δεξιοτήτων και στάσεων ζωής, παρά στην αποφυγή προβληματικών συμπεριφορών. Ο άνθρωπος δεν είναι απλώς ένα σύστημα με ελαττώματα και αδυναμίες που επιδέχονται διόρθωση, αλλά ένα δυναμικό σύστημα που μπορεί να μεταμορφωθεί καλλιεργώντας νέες στάσεις, αντιλήψεις, τρόπους σκέψεις, συνήθειες και συμπεριφορές. Εκεί που στρέφεται η προσοχή, αυτό τροφοδοτείται ενεργειακά και συμβαίνουν και οι αντίστοιχες αλλαγές στον εγκέφαλο, ενεργοποιώντας νέες περιοχές και απενεργοποιώντας τις παλιές "προβληματικές". Ο εγκέφαλος δεν κρίνει, απλώς χτίζει και ενδυναμώνει αυτό που επαναλαμβάνουμε.

Για παράδειγμα:

- αντί να λέμε «θέλω να σταματήσω να αγχώνομαι», να λέμε «θέλω να μάθω να διακρίνω τι είναι στον έλεγχό μου και τι όχι και να κάνω το καλύτερο που μπορώ», 

- αντί να λέμε «δεν θέλω να νιώθω ανασφάλεια στις σχέσεις», να λέμε «θέλω να καλλιεργήσω τη συναισθηματική ωριμότητα», 

- αντί να λέμε «δεν θέλω να αποτυγχάνω», να λέμε «θέλω να μάθω να βλέπω τα λάθη ως ευκαιρίες για μάθηση», 

- αντί να λέμε «δεν θέλω να φοβάμαι την κριτική», να λέμε «θέλω να εκφράζομαι με την αυθεντική μου φυσικότητα», 

- αντί να λέμε «θέλω να απαλλαγώ από τον θυμό μου», να λέμε «θέλω να μάθω να επικοινωνώ ήρεμα και με κατανόηση».

Σε κάθε περίπτωση η αλλαγή δεν επιτυγχάνεται με το να ασχολούμαστε με το παλιό, αλλά με το να καλλιεργούμε το νέο.

Είναι σημαντικό να δούμε ότι αρχίζουμε να αλλάζουμε όταν πιστέψουμε ότι μπορούμε να μάθουμε να λειτουργούμε με έναν καινούργιο τρόπο. Και σ' αυτό μπορεί να είναι πολύ χρήσιμοι οι οραματισμοί. Δεν αρκεί να θέλουμε να σταματήσουμε μια αρνητική συνήθεια. Χρειάζεται να χτίσουμε μέσα μας ένα καινούργιο υπόβαθρο που θα μας επιτρέψει να λειτουργήσουμε διαφορετικά. Όταν αλλάζει η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, αλλάζει και η συμπεριφορά μας. Με άλλα λόγια, η ουσιαστική αλλαγή δεν προκύπτει από την εμμονή στο πρόβλημα, αλλά από την καλλιέργεια της λύσης. Δεν μεταμορφωνόμαστε επειδή πολεμάμε τις αδυναμίες μας, αλλά επειδή αναπτύσσουμε νέους τρόπους σκέψης, στάσης και δράσης.

Όταν κάποιος επικεντρώνεται συνεχώς στο «τι δεν θέλω να είμαι», παραμένει κολλημένος σ' αυτό. Όταν αρχίζει να ζει συνειδητά ως «αυτό που θέλω να είμαι», τότε επιτυγχάνεται η αλλαγή. Η συμπεριφορά ευθυγραμμίζεται με τη νέα αντίληψη και οι παλιοί αυτοματισμοί εξασθενούν από μόνοι τους. Η προσωπική εξέλιξη δεν είναι μια μάχη εναντίον του παλιού εαυτού μας, αλλά μια συνειδητή διαδικασία δημιουργίας του εαυτού μας.

Νίκος Μπάτρας

Διαχειριστής www.aytepignosi.com

Διαβάστε επίσης:

➡️ Εσωτερική αλλαγή: από την άγνοια στην επίγνωση και την κατανόηση

➡️ Πώς να διακρίνουμε τις ωφέλιμες από τις βλαβερές σκέψεις – πρακτικός οδηγός

➡️ Ζώντας συνειδητά αλλάζει ο προγραμματισμός μας