Στο παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο "Γίνε ο καλύτερος φίλος του εαυτού σου" του Louis Proto, παρουσιάζονται περιληπτικά οι τρεις δημοφιλέστερες τεχνικές διαλογισμού: το Ζαζέν, η Βιπάσανα και το Τρατάκ.
Ζαζέν
Ζαζέν σημαίνει "απλά να κάθεσαι" και να μένεις επικεντρωμένος στο παρόν. Καθίστε σε άνετη θέση, σε καρέκλα ή σε ένα μαξιλάρι, με την πλάτη ίσια και χωρίς να πιέζεστε. Όπως και με τη βαθιά χαλάρωση, όπου επικεντρώνετε την προσοχή σας σ' αυτό που συμβαίνει στο σώμα σας, έτσι και στο Ζαζέν απλώς επιτρέπετε στους εξωτερικούς ήχους και άλλα ερεθίσματα να φτάσουν σ' εσάς χωρίς να κάνετε τίποτα γι' αυτά, χωρίς να τα σκέφτεστε ή να τα αξιολογείτε. Απλώς αφήστε τα να βρίσκονται εκεί. Αν η έντασή τους αυξηθεί ή νιώθετε ότι εισβάλλουν στο χώρο σας, μη θυμώσετε με αυτά και μην εύχεστε να σταματήσουν. Συμπεριλάβετέ τα σαν μέρος αυτού που συμβαίνει. Το Ζαζέν αποτελεί την κεντρική μέθοδο πειθαρχίας του βουδισμού Ζεν και αποτελείται απλώς από την άσκηση του "να βρίσκεσαι εδώ τώρα".
Βιπάσανα
Στον διαλογισμό Βιπάσανα παρατηρούμε την αναπνοή. Μην αλλάξετε το συνηθισμένο πρότυπο της αναπνοής σας - απλώς συνειδητοποιήστε το. Επικεντρώστε την προσοχή σας στην άκρη της μύτης σας, νιώστε τις εισπνοές και τις εκπνοές μέσα από τα ρουθούνια σας. Η επικέντρωση της προσοχής στην αναπνοή σας θα επιβραδύνει αυτόματα τις σκέψεις σας και θα σας ανακουφίσει από την απασχόληση με τις ιδέες και τις εικόνες που συνωστίζονται στον νου σας. Με κάθε αναπνοή θα αρχίσετε να απολαμβάνετε την ακινησία και την ανακούφιση, που είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι αφήνετε κατά μέρος τις ανησυχίες και την υπεραπασχόληση και επιτρέπετε στον εαυτό σας απλά να υπάρχει. Γιατί αυτό σημαίνει διαλογισμός, απλά να βρίσκεστε στο τώρα. Είναι σαν να επιστρέφετε πίσω στο σπίτι του εαυτού σας.
Τρατάκ
Η λέξη τρατάκ είναι ινδική και σημαίνει "κοιτώντας". Πρόκειται για ένα μηχανισμό (όπως και όλες οι τεχνικές διαλογισμού) επιβράδυνσης της διαδικασίας της σκέψης και ενθάρρυνσης της εστίασης σε ένα σημείο. Είναι εύκολο να κατεβείτε από το τρένο της καθημερινότητας όταν αρχίζει να επιβραδύνει την ταχύτητά του, παρά να προσπαθείτε να πηδήξετε από αυτό ενώ κινείται με πλήρη ταχύτητα. Καθίστε ήσυχα και άνετα και αφήστε τα μάτια σας να αναπαυθούν σε κάποιο προκαθορισμένο αντικείμενο διαλογισμού. Δεν έχει σημασία τι είναι αυτό εφόσον δεν σας ενοχλεί με οποιοδήποτε τρόπο. Παραδοσιακά χρησιμοποιείται η φλόγα ενός αναμμένου κεριού, θα μπορούσε όμως να είναι λουλούδια ή μια εικόνα, η φωτογραφία ενός αγαπημένου προσώπου ή οτιδήποτε σας αρέσει. Μην κουράζετε τα μάτια σας. Δεν είναι απαραίτητο. Μην προσπαθήσετε να δείτε οτιδήποτε ιδιαίτερο, απλώς κοιτάξτε σαν να βρίσκεστε σε ένα λεωφορείο και παρατηρείτε τεμπέλικα το πλήθος, χωρίς να ενδιαφέρεστε ιδιαίτερα ποιος κάνει τι.
Χρόνο με τον χρόνο και καθώς το συνηθίζετε (ο διαλογισμός είναι απλώς μια συνήθεια), θα αρχίσετε να βιώνετε ολοένα και μεγαλύτερα διαστήματα ανακούφισης από τον ασταμάτητο εσωτερικό διάλογο στο κεφάλι σας, βιώνοντας όλο και περισσότερη εσωτερική ακινησία και ειρήνη. Οι ακόλουθες συμβουλές θα σας βοηθήσουν να παραμείνετε σε επαφή με τον εαυτό σας κατά τη διάρκεια της ημέρας:
- Μείνετε στο παρόν. Σταματήστε τις αναζητήσεις του νου στο παρελθόν ή στο μέλλον.
- Παραμείνετε εστιασμένοι σ' ένα σημείο. Κάντε ένα πράγμα κάθε φορά και δώστε σ' αυτό την πλήρη προσοχή σας.
- Μη σκέφτεστε, εκτός και αν πρέπει. Αντί αυτού, νιώστε τον κόσμο γύρω σας.
*Από το βιβλίο "Γίνε ο καλύτερος φίλος του εαυτού σου", Louis Proto, εκδ. Αλκυών
Διαβάστε επίσης:
