Κρισναμούρτι: Η σωστή εκπαίδευση καλλιεργεί την ελευθερία, όχι την ταύτιση

Η εκπαίδευση σε ενθαρρύνει να γίνεις τούτο ή εκείνο, αυτό όμως δεν σημαίνει κατανόηση του εαυτού σου.

Ο εαυτός σου είναι κάτι πολύ περίπλοκο, δεν είναι απλώς η οντότητα που φαίνεται, είναι και κάτι κρυμμένο, που δεν φαίνεται. Είναι φτιαγμένος όχι μόνο από όλα όσα σκέφτεσαι, αλλά κι από όλα τα πράγματα που έχουν βάλει μέσα στο νου σου άλλοι άνθρωποι, τα βιβλία, οι εφημερίδες, οι πολιτικοί σου ηγέτες. 

Και υπάρχει η πιθανότητα να τα συνειδητοποιήσεις όλα αυτά μόνο όταν δεν θέλεις να είσαι κάποιος, όταν δεν μιμείσαι, όταν δεν είσαι οπαδός κανενός – που σημαίνει, πράγματι, ότι έχεις επαναστατήσει εναντίον της προσπάθειας που κάνουν όλοι προκειμένου να γίνουν κάποιοι. Αυτή είναι η μόνη αληθινή επανάσταση που οδηγεί σ’ εκπληκτική ελευθερία. Και η καλλιέργεια αυτής της ελευθερίας είναι ο πραγματικός ρόλος της εκπαίδευσης. 

Οι γονείς στο σπίτι, οι δάσκαλοι στο σχολείο και οι προσωπικές επιθυμίες του καθένα τον σπρώχνουν να ταυτιστεί με το ένα ή με το άλλο για να είναι ευτυχισμένος και ασφαλής. Αλλά για να έχει κανείς νοημοσύνη δεν πρέπει να ξετινάξει από πάνω του όλες αυτές τις επιρροές που τον σκλαβώνουν και τον συνθλίβουν; 

Η ελπίδα για έναν καινούργιο κόσμο βρίσκεται σε όσους αρχίζουν να βλέπουν τι είναι ψεύτικο και επαναστατούν εναντίον του, όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη. Και γι’ αυτό πρέπει να αναζητάς το σωστό είδος εκπαίδευσης· γιατί μόνο όταν μεγαλώνεις μέσα στην ελευθερία μπορείς να δημιουργήσεις έναν κόσμο που δεν θα είναι βασισμένος σε παραδοσιακές δομές ή διαμορφωμένος σύμφωνα με τα πιστεύω κάποιου φιλοσόφου ή ιδεαλιστή. Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει ελευθερία όταν απλώς και μόνο προσπαθείς να γίνεις κάποιος ή μιμείσαι κάποιο πρότυπο.

*"Η αίσθηση της ευτυχίας", Κρισναμούρτι, Εκδ. Καστανιώτη