Στην αρχή της πνευματικής πορείας, το εγώ είναι σχετικά εύκολο να το αναγνωρίσει κανείς. Αναζητά την ευχαρίστηση, την αναγνώριση, τον έλεγχο και την ασφάλεια. Θέλει να ξεχωρίζει, να επιβεβαιώνεται, να νιώθει σημαντικό. Όταν όμως ένας άνθρωπος αρχίζει τον διαλογισμό ή την αυτοδιερεύνηση, αυτές οι χοντροκομμένες πλευρές σιγά σιγά μαλακώνουν. Και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο: το εγώ αλλάζει «ρούχα».
Αντί να λέει «θέλω επιτυχία», αρχίζει να λέει «θέλω απελευθέρωση». Αντί να κυνηγά τη δύναμη, κυνηγά τη σιωπή. Αντί να συγκρίνει επιτεύγματα, συγκρίνει επίπεδα πνευματικής κατανόησης. Ο Ραμάνα ονόμαζε αυτή τη φάση «το εγώ που παριστάνει τον αναζητητή». Είναι το τελευταίο και πιο επικίνδυνο τέχνασμά του, γιατί πλέον δεν μοιάζει με πρόβλημα. Μοιάζει με εκείνον που κάνει την πνευματική εργασία.
Σ' αυτό το στάδιο, ο άνθρωπος αρχίζει να σκέφτεται: «Προχωράω. Είμαι πιο κοντά από τους άλλους. Έχω καταλάβει κάτι βαθιά». Νιώθει ότι εξελίσσεται, ότι βρίσκεται σε ανώτερο επίπεδο συνειδητότητας. Όμως ο Ραμάνα ήταν ξεκάθαρος: όσο υπάρχει κάποιος που ισχυρίζεται ότι προοδεύει, το εγώ εξακολουθεί να είναι παρόν.
Η αληθινή πνευματική ωριμότητα δεν διαφημίζεται. Δεν κάνει θόρυβο. Δεν συνοδεύεται από ενθουσιασμό, υπερηφάνεια ή αίσθηση επιτυχίας. Όσο πλησιάζει κανείς την αλήθεια, τόσο πιο ήσυχα γίνονται όλα. Απομένει μόνο η απλότητα.
Το εγώ επιβιώνει μέσω της κίνησης και της προσπάθειας να γίνει κάτι: καλύτερο, πιο φωτισμένο, πιο προχωρημένο. Αντίθετα, η αυτοδιερεύνηση δεν έχει στόχο να μας βελτιώσει. Δεν αποσκοπεί στο να γίνουμε «ανώτεροι άνθρωποι». Σκοπός της είναι να δούμε καθαρά τι είναι ήδη ψευδές μέσα μας.
Ο Ραμάνα δεν ζητούσε από τους αναζητητές να πολεμήσουν το εγώ. Δεν πρότεινε να το καταστείλουν ή να το ελέγξουν. Τους καλούσε να κοιτάξουν άμεσα εκείνον που λέει: «Είμαι πνευματικός», «κάνω διαλογισμό», «θέλω φώτιση», «είμαι μπλοκαρισμένος», «έχω προχωρήσει». Να στρέψουν την προσοχή τους σε αυτό το «εγώ» που ταυτίζεται με την αναζήτηση.
Όταν κάποιος αναζητήσει ειλικρινά αυτό το «εγώ», δεν θα βρει μια σταθερή οντότητα. Δεν θα βρει έναν συμπαγή εαυτό. Θα βρει μόνο σκέψεις που εμφανίζονται και εξαφανίζονται. Και όταν αυτό γίνει ξεκάθαρα αντιληπτό, το εγώ δεν έχει πια πού να κρυφτεί. Γι’ αυτό ο Ραμάνα έλεγε ότι η αυτοδιερεύνηση δεν είναι τεχνική. Δεν είναι μια μέθοδος που εφαρμόζεται μηχανικά. Είναι μια αποκάλυψη. Μια έκθεση στο φως της επίγνωσης. Το εγώ δεν μπορεί να επιβιώσει όταν γίνεται πλήρως ορατό.
Αν κάποιος νιώθει σύγχυση, απογοήτευση ή ματαίωση στην πνευματική του πορεία, ίσως αυτό να σημαίνει ότι αυτή η τελευταία μεταμφίεση του εγώ αρχίζει να αποκαλύπτεται. Και αυτό δεν είναι αποτυχία. Είναι ένδειξη ειλικρίνειας. Είναι σημάδι ότι πλησιάζει κανείς την αλήθεια χωρίς αυταπάτες.
Η σιωπή δεν κατακτάται. Δεν είναι αποτέλεσμα προσπάθειας. Παραμένει όταν πέσει κάθε αγώνας και κάθε επιδίωξη. Όταν σταματήσει η ανάγκη να γίνουμε κάτι άλλο. Τότε αποκαλύπτεται αυτό που ήταν πάντα εδώ. Και αυτό αρκεί.
*Από το κανάλι Spiritual Wisdom στο YouTube
Μετάφραση: Νίκος Μπάτρας
