Κάθε πρωί, στα σχολεία της Δανίας, η ημέρα ξεκινά με μια απλή αλλά συμβολική πράξη: οι μαθητές τοποθετούν τα κινητά τους τηλέφωνα σε ένα κλειδωμένο κουτί.
Πηγή: "Back to textbooks: Denmark rolls back digital learning" - FRANCE 24 English
Από την αρχή της σχολικής χρονιάς, αυτό αποτελεί κανόνα σε όλη τη χώρα. Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων δεν επιτρέπονται κινητά τηλέφωνα ή τάμπλετ. Παράλληλα, μια ακόμη εμφανής αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη. Μετά από σχεδόν μια δεκαετία έντονα ψηφιοποιημένης εκπαίδευσης, τα έντυπα σχολικά βιβλία επιστρέφουν στις τάξεις. Οι υπολογιστές πλέον χρησιμοποιούνται περιορισμένα και μόνο υπό επιτήρηση.
Η Δανία, που κάποτε θεωρούνταν πρωτοπόρος στην ψηφιακή εκπαίδευση, κάνει μια στροφή 180 μοιρών. Τι οδήγησε σε αυτή την αλλαγή; Τα τελευταία χρόνια, ανησυχητικά δεδομένα έδειξαν ότι οι έφηβοι ηλικίας 13 έως 18 ετών περνούν κατά μέσο όρο περίπου 5,5 ώρες ημερησίως στα κινητά τους. Σύμφωνα με την Children's Wellbeing Commission, η αυξημένη χρήση συνδέεται με επιδείνωση της ψυχικής υγείας και μείωση της ικανότητας συγκέντρωσης.
Η Christin Aravn Lund, πρώην μέλος της επιτροπής, τόνισε ότι ο υπερβολικός χρόνος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αυξάνει μόνο τους κινδύνους, αλλά αφαιρεί χρόνο από προστατευτικούς παράγοντες, όπως η φυσική παρουσία με άλλους ανθρώπους, η ουσιαστική επικοινωνία και η συμμετοχή σε δραστηριότητες στον πραγματικό χώρο.
Ένα βασικό πρόβλημα που παρατηρήθηκε στα σχολεία ήταν η δυσκολία συγκέντρωσης. Όταν η μάθηση μεταφέρθηκε σχεδόν αποκλειστικά στις οθόνες, οι μαθητές είχαν διαρκώς τη δυνατότητα να αποσπαστούν - ένα απλό «σύρσιμο» της οθόνης αρκεί για να μεταφερθούν από το μάθημα σε ένα παιχνίδι ή σε ένα βίντεο. Η συνεχής εναλλαγή ερεθισμάτων επηρεάζει τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος, ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες ηλικίες.
Η επιστροφή στα έντυπα βιβλία και στη χειρόγραφη γραφή φαίνεται να ενισχύει τη βαθύτερη συγκέντρωση, τη μνήμη και την εσωτερική ηρεμία. Δεν πρόκειται για απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά για αναζήτηση ισορροπίας. Η τεχνολογία παραμένει εργαλείο - όχι όμως μόνιμο περιβάλλον. Αυτή η νέα κατεύθυνση, που συχνά περιγράφεται ως «ψηφιακή νηφαλιότητα», δεν στοχεύει μόνο στη μείωση της βλάβης, αλλά και στη δημιουργία περισσότερου χώρου για πραγματική ανθρώπινη επαφή.
Μετάφραση: Νίκος Μπάτρας
