Γιατί δεν είναι βοηθητικό να λέμε σε κάποιον "μη φοβάσαι" ή "μη στενοχωριέσαι"

Φανταστείτε την εξής σκηνή: είστε συνοδηγός σε ένα παλιό αυτοκίνητο μικρού κυβισμού που οδηγεί ένας φίλος σας. Το αυτοκίνητο δεν είναι φτιαγμένο για μεγάλες ταχύτητες, ούτε για άνετα ταξίδια. Καθώς οδηγεί ο φίλος σας στην εθνική, εσείς του λέτε "μην πας τόσο αργά", ή όταν πατάει μια λακκούβα τού λέτε "δεν γίνεται να μην τραντάζεται τόσο πολύ το αυτοκίνητο;".

Είναι ξεκάθαρο σε όλους γιατί αυτά τα λόγια είναι παράλογα. Γιατί εύκολα αναγνωρίζουμε ότι ένα παλιό αυτοκίνητο μικρού κυβισμού έχει μια παλιά μηχανή που δεν του επιτρέπει να πάει γρήγορα, καθώς και παλιές αναρτήσεις που δεν απορροφούν τους κραδασμούς. Και γενικά, το αμάξωμα και η τεχνολογία του δεν του επιτρέπουν να έχει καλές επιδόσεις ως προς την ταχύτητα και την άνεση. Είναι εύκολο δηλαδή να αναγνωρίσουμε τις αιτίες που βρίσκονται πίσω από το αποτέλεσμα.

Όταν λέμε σε κάποιον που νιώθει φόβο "μη φοβάσαι", ή θλίψη "μη στενοχωριέσαι", είναι σαν να αγνοούμε τις αιτίες που δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα, σαν να μην αναγνωρίζουμε ότι ο φόβος και η θλίψη αποτελούν συμπτώματα, δηλαδή ότι είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Κάτω από αυτά τα συναισθήματα υπάρχει ένα υπόβαθρο που αποτελείται από πεποιθήσεις, αυτόματες σκέψεις, ερμηνείες, προσδοκίες, επιθυμίες, αναμνήσεις, κ.ά.

Ο άλλος λόγος που κάνουμε αυτό το λάθος είναι γιατί βιαζόμαστε, ή δεν θέλουμε, ή δεν έχουμε την υπομονή να ασχοληθούμε. Αν όμως θέλουμε πραγματικά να βοηθήσουμε κάποιον να διαχειριστεί ένα συναίσθημα, πρέπει να έχουμε την υπομονή να του μιλήσουμε για τους παράγοντες που διαμορφώνουν το συναίσθημα και όχι να του λέμε ότι πρέπει να το καταπιέσει ή να μην το νιώθει.

Με τον ίδιο τρόπο που αν θέλαμε να ταξιδεύουμε πιο γρήγορα και πιο άνετα θα επιλέγαμε ένα αυτοκίνητο με άλλη μηχανή, άλλες αναρτήσεις, άλλο αμάξωμα και άλλη τεχνολογία, έτσι και κάποιος που θέλει να μάθει να διαχειρίζεται το φόβο και τη θλίψη, πρέπει να αλλάξει τη στάση του απέναντι σε αυτά που συμβαίνουν μέσα του και δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα.

Αν θέλουμε να βοηθήσουμε κάποιον που νιώθει φόβο, θα τον προτρέψουμε να κοιτάξει μέσα του σε επίπεδο αρνητικών σκέψεων, σκέψεων για το μέλλον και ερμηνειών των καταστάσεων. Κάποιος που νιώθει θλίψη θα πρέπει να εξετάσει τις σκέψεις που αναμασούν γεγονότα από το παρελθόν, τις προσκολλήσεις του σε ανθρώπους ή αντικείμενα, καθώς και τις πεποιθήσεις του για τη φύση της πραγματικότητας, που είναι η αλλαγή και όχι η σταθερότητα.

Η βοήθεια που προσφέρουμε σε κάποιον περνάει πάντα από την καθοδήγηση που τον ωθεί στην αυτοπαρατήρηση, την κατανόηση των εσωτερικών του διεργασιών, αλλά και την ενθάρρυνση για να βιώνει χωρίς αντίσταση τα συναισθήματά του. Οι προτροπές που έχουν καταπιεστικό ή απορριπτικό χαρακτήρα δεν είναι ποτέ ωφέλιμες. Μάλιστα μπορούν να δημιουργήσουν στον αποδέκτη την αίσθηση ότι δεν τον καταλαβαίνουμε και άρα, ως ένα βαθμό, τον απορρίπτουμε.

Υ.Γ. Τα ίδια ισχύουν και για άλλου είδους προτροπές, όπως μην ανησυχείς, μην ενθουσιάζεσαι, μη θυμώνεις, μην αγχώνεσαι, μην υποφέρεις, κ.ο.κ.

Νίκος Μπάτρας
Διαχειριστής www.aytepignosi.com

Διαβάστε επίσης: