Το απόφθεγμα της ημέρας
"Αν συνειδητοποιήσεις ότι τα πάντα αλλάζουν συνέχεια, θα δεις ότι δεν έχει νόημα να προσπαθείς να κρατηθείς από κάπου."
~Λάο Τσε

Η υπέρβαση της προσωπικής ιστορίας

Δεν χρειαζόμαστε μια αφήγηση για να ζήσουμε. Δεν χρειαζόμαστε μια ιστορία -την ιστορία της ζωής μας- για να λειτουργήσει το σώμα, να δημιουργηθούν οι πρακτικές σκέψεις και να εκφραστούν ελεύθερα τα συναισθήματα.

Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα της ανθρωπότητας εδώ και χιλιάδες χρόνια. Έχει χαθεί η αναγνώριση του παρόντος ως το μοναδικό αληθινό και αιώνιο πλαίσιο μέσα στο οποίο λαμβάνουν χώρα όλες οι πρόσκαιρες και μεταβαλλόμενες εμπειρίες.

Νομίζουμε ότι τα πλαίσια μέσα στα οποία λειτουργούμε διαμορφώνονται από τις σκέψεις, ενώ "η ιστορία της ζωής μας", οι ρόλοι, οι ταυτότητες (εθνικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, επαγγελματικές, ψυχολογικές, κ.ά.) και η αυτοεικόνα, είναι οι μεγαλύτερες αυταπάτες. Δεν μπορεί να υπάρξει ποιοτικός προσδιορισμός ενός χαρακτήρα χωρίς ιστορία, δηλαδή χωρίς σκέψεις που να αναπαράγουν το περιεχόμενο της μνήμης ξανά και ξανά.

Η υπέρβαση του εαυτού είναι η υπέρβαση της ιστορίας μας, της προσωπικής ιστορίας του κάθε σώματος που έχει καταγραφεί στη μνήμη του εγκεφάλου. Και ως γνωστόν, στη μνήμη δεν καταγράφονται τα αντικειμενικά γεγονότα, αλλά οι ερμηνείες τους, όσο στρεβλές και αν είναι.

Η υπέρβαση της προσωπικής ιστορίας δεν είναι ένα συχνό φαινόμενο και δεν μπορεί να γίνει κατανοητό από έναν νου που δεν έχει μάθει να σιωπά. Υπερβαίνω την ιστορία μου σημαίνει ξέρω τι είμαι και ξέρω ότι αυτό που είμαι δεν έχει ταυτότητα, δεν έχει ρόλους, δεν έχει αυτοεικόνα.

Ούτε το σώμα έχει ταυτότητες, ρόλους και αυτοεικόνα. Όλα αυτά επιβάλλονται στο σώμα από τις σκέψεις. Γι' αυτό το σώμα είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα απ' ό,τι είναι οι σκέψεις. Οι σκέψεις δεν γνωρίζουν όρια όταν είναι προϊόντα ενός νου που δεν έχει μάθει να υπακούει στη γνώση που προέρχεται από την παρατήρηση. Γι' αυτό η αυτογνωσία διαφέρει από τη φιλοσοφία, ακόμα και από την ψυχολογία. 

Η υπέρβαση της προσωπικής ιστορίας δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη και απαιτεί καθημερινή εξάσκηση της προσοχής μέσω του διαλογισμού, αλλά και βαθιά κατανόηση για το πώς λειτουργεί το σύστημα της παρατήρησης (ποιος παρατηρεί, πού είναι ο παρατηρητής, τι σημαίνει παρατηρώ, πώς εμφανίζονται τα παρατηρούμενα, κ.ά).

Η υπέρβαση της προσωπικής ιστορίας είναι αυτό που όλοι αποφεύγουμε, ενώ ταυτόχρονα επιθυμούμε να απαλλαγούμε από συνήθειες και συμπτώματα που έχουν τις ρίζες τους στο παρελθόν και συνδέονται άρρηκτα με τη διαμόρφωση του εγωικού εαυτού. Η αλλαγή είναι αδύνατη όσο ο εγωικός εαυτός δεν αμφισβητείται, δηλαδή δεν αμφισβητούνται οι σκέψεις που τον αποτελούν. Και για να αμφισβητηθούν αυτές οι σκέψεις, πρέπει πρώτα να αναγνωριστούν ως σκέψεις, δηλαδή πρέπει να προηγηθεί η εξάσκηση στην παρατήρηση.

Νίκος Μπάτρας