Τα ψέματα που δεν αμφισβητούμε γίνονται αλήθειες

Κάθε φορά που κοιτάμε τον κόσμο και τον εαυτό μας, τον κοιτάμε μέσα από μια σειρά από φίλτρα. Μέσα από τα φίλτρα αυτά επεξεργαζόμαστε, ζυγιάζουμε και αποδίδουμε ένα σχετικό νόημα σε κάθε συμβάν και γεγονός της ζωής μας.

Επειδή, λοιπόν, εμπιστευόμαστε τους εαυτούς μας και θεωρούμε ότι ποτέ δεν λέμε ψέματα στον ίδιο μας τον εαυτό, έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι οι φιλτραρισμένες μας αντιλήψεις συνιστούν μια ακριβή απεικόνιση της πραγματικότητας. Έχουμε την τάση να πιστεύουμε σε οτιδήποτε περνάει μέσα από τα φίλτρα μας, όσο ακριβές ή ανακριβές κι αν είναι αυτό. 

Αποτέλεσμα; Αν και όποτε οι φιλτραρισμένες μας αντιλήψεις δεν εκφράζουν την πραγματικότητα, τότε την "πατάμε" θεαματικά. Κυκλοφορούμε έξω πιστεύοντας ότι ο ανάποδος κόσμος που βλέπουμε είναι ο πραγματικός. Σας εφιστώ, λοιπόν, την προσοχή στο εξής: όταν τα πράγματα κρίνονται από τις αντιλήψεις εκείνες που δεν έχετε ελέγξει και δεν έχετε αμφισβητήσει, τότε φυλαχτείτε καλά. Μπορεί κάλλιστα να βλέπετε τον εαυτό σας μέσα σε μια διαθλασμένη ή παραμορφωμένη πραγματικότητα.

Το λέω αυτό γιατί τα φίλτρα της αντίληψής μας έχουν την ατυχή συνήθεια να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις αρνητικότητες και να αφήνουν εκτός κάθε θετικό στοιχείο. Έτσι είναι καμωμένη η ανθρώπινη φύση.

Όλοι είμαστε ευάλωτοι σε αυτό και τελικά οδηγούμαστε στο να παραμορφώνουμε ή να αγνοούμε την αλήθεια, ιδιαίτερα μάλιστα όταν αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση που μας απειλεί σωματικά ή συναισθηματικά. Συντονιζόμαστε στα αρνητικά, στις απειλές και στα προβλήματα επειδή είμαστε προγραμματισμένοι για αυτοπροστασία.

Αυτή τη στιγμή στη ζωή σας μπορεί να υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πιστεύουν σ' εσάς και σας ενθαρρύνουν. Μολονότι αυτό το "επιτελείο" των οπαδών σας μπορεί να αριθμεί δεκάδες ή και εκατοντάδες άτομα, θα στοιχημάτιζα άνετα ότι αν υπάρχουν έστω ένα ή δύο άτομα που σας επικρίνουν, αυτή η μικρή αλλά "θορυβώδης" μειοψηφία θα δεσπόζει εντυπωσιακά στην προσοχή σας, εξοβελίζοντας ταυτόχρονα την επίδραση όλων των υπόλοιπων που είναι θετικά διακείμενοι απέναντί σας. Γιατί; Επειδή η απόρριψη, η κριτική και η επιθετικότητα των άλλων μάς πονάει και ο πόνος τραβάει όλη μας την προσοχή.

Με άλλα λόγια, τα φίλτρα σας είναι προϊόν των εμπειριών του παρελθόντος, αλλά εσείς τα σέρνετε μαζί σας, κάθε στιγμή, κάθε μέρα του ταξιδιού στην τωρινή σας ζωή. Μπορεί τα φίλτρα αυτά να λειτούργησαν σωστά σε μια ορισμένη στιγμή του παρελθόντος, είναι όμως σήμερα λειτουργικά; Ή μήπως συνεχίζετε να κρίνετε το παρόν βάσει ενός γεγονότος το ποίο έχει περάσει οριστικά; Μήπως σήμερα κρίνετε τους ανθρώπους βάσει αυτών που κάποιοι σας έκαναν στο παρελθόν και όχι βάσει του ποιοι είναι και τι κάνουν;

Για να το πούμε διαφορετικά, ένα ψέμα που κανείς δεν αμφισβητεί σύντομα γίνεται αλήθεια.

*Από το βιβλίο "Ανακάλυψε τον αληθινό σου εαυτό", Philip McGraw, Εκδ. Διόπτρα