Τι είναι (και τι δεν είναι) η αποδοχή

Ο όρος "αποδοχή" χρησιμοποιείται ευρέως στο χώρο της αυτογνωσίας. Πολλοί δάσκαλοι λένε "αποδέξου μια κατάσταση", "αποδέξου το παρόν" ή "αποδέξου αυτά που συμβαίνουν μέσα σου", αλλά εύκολα παρερμηνεύονται αυτές οι συμβουλές.

Τι σημαίνει λοιπόν "αποδέχομαι"; Αν κάποιος ζει σε ένα περιβάλλον όπου οι άλλοι τον κακομεταχειρίζονται και τον κακοποιούν, πρέπει να αποδεχτεί την κακοποίηση; Αν ένα παιδί ζει σε ένα σπίτι όπου οι γονείς τσακώνονται καθημερινά και το περιβάλλον τού δημιουργεί άγχος και ανασφάλεια, πρέπει να μάθει να ζει σ' αυτό το περιβάλλον και να το αποδεχτεί; Φυσικά και όχι.

Πρακτικά, αποδοχή σημαίνει ότι η όποια αντίδραση στα εξωτερικά ή εσωτερικά φαινόμενα, δεν προέρχεται από τον αυτόματο προγραμματισμό μας, αλλά από συνειδητή δράση.

Π.χ. στην περίπτωση που κάποιος βιώνει κάποιου είδους ψυχολογική κακοποίηση στο σπίτι, η αυτόματη αντίδραση μπορεί να του υποδεικνύει να καταπιέζεται ή να αρχίσει να κάνει κακό στον εαυτό του. Η συνειδητή δράση μπορεί όμως να του υποδείξει μια άλλη στάση: αν είναι παιδί μπορεί να απευθυνθεί σε κάποιον που μπορεί να το βοηθήσει ή να εκφράσει τη δυσφορία που νιώθει (σε περίπτωση που δεν εισακουστεί η ανάγκη του για ένα ήρεμο περιβάλλον, μπορεί πάλι να επιλέξει να δράσει διαφορετικά). Αν είναι ενήλικας μπορεί αντί να συμμετέχει στην αρνητική κατάσταση, να επιλέξει να φύγει από το σπίτι.

Αποδοχή δεν σημαίνει κάθομαι και ανέχομαι μια κατάσταση που μου προκαλεί δυσφορία. Όταν βλέπεις να συμβαίνει μπροστά σου (ή σε σένα) μια αδικία, δεν θα σκεφτείς "πρέπει να το αποδεχτώ και γι' αυτό δεν θα κάνω τίποτα". Αλλά η αποδοχή του γεγονότος θα διαμορφώσει μια διαφορετική στάση και δράση, πέρα από την αυτόματη αντίδραση του προγραμματισμού.

Στα εσωτερικά φαινόμενα ισχύει το ίδιο. Μπορεί κάποιος να έχει μάθει να αντιμετωπίζει το άγχος τρώγοντας. Για να ξεπεράσει αυτή την αυτόματη αντίδραση, πρέπει πρώτα να μάθει να αποδέχεται το άγχος ως φαινόμενο αποκόπτοντάς το από την αυτόματη αντίδραση της αναζήτησης φαγητού. Δηλαδή, πρέπει να μάθει να μένει μόνος του με το φαινόμενο που λέγεται "άγχος" (αφού πρώτα το αναγνωρίσει), χωρίς να προσπαθεί να το αποφύγει ή να το καταπιέσει. Στη συνέχεια, όποια δράση ακολουθήσει θα προέρχεται από τη συνειδητή αυτή στάση, κάτι που θα έχει μακροπρόθεσμα ως αποτέλεσμα το σπάσιμο της αλυσιδωτής αυτόματης αντίδρασης. Το να πει κάποιος "αποδέχομαι ότι για να νιώσω καλύτερα πρέπει να φάω", δεν δηλώνει αποδοχή αλλά αποφυγή.

Νίκος Μπάτρας
Διαχειριστής www.aytepignosi.com