Yuttadhammo Bhikkhu: Ο διαλογισμός είναι μια πρακτική παρατήρησης και κατανόησης

Η πρακτική του διαλογισμού δεν εξελίσσεται πάντα σταθερά. Μερικές φορές τα πράγματα που παρατηρούμε φαίνονται ξεκάθαρα και άλλες φορές όχι. Μερικές φορές η προσοχή μας είναι ασθενής και άλλες φορές ισχυρή. Και είναι σημαντικό να μην ανησυχούμε για την ποιότητα της επίγνωσης.

Αυτό που έχει σημασία είναι να γνωρίσουμε πώς λειτουργεί και πώς αντιδράει ο νους τη στιγμή που τον παρατηρούμε. Με την επίγνωση μπορείς να παρατηρήσεις ότι κάποιες φορές πιέζεις τον εαυτό σου για να μη σκέφτεται, ή να σταματήσει να σκέφτεται, ή να ελέγχει τις σκέψεις, ή να τις αποτρέψει από το να πάνε προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Η δουλειά σου δεν είναι να προσπαθείς να καταφέρεις κάτι τέτοιο. Η δουλειά σου είναι μόνο να γνωρίσεις πώς λειτουργούν αυτά μέσα σου. Είναι απλά το να γνωρίσεις τη φύση αυτών των διαδικασιών.

Ο διαλογισμός είναι μια πρακτική κατανόησης, όχι μια πρακτική όπου προσπαθείς να αλλάξεις, να διορθώσεις ή να τελειοποιήσεις κάτι. Η διόρθωση και η τελειοποίηση έρχονται με τη σοφία και την κατανόηση. Μόλις "πιάσεις το νόημα", μόλις ο νους σου πει "εντάξει, αυτή είναι η σωστή στάση για να προσεγγίσω μία κατάσταση ή μία εμπειρία", θα αρχίσει να αντιδράει με ένα φυσικό, αρμονικό και ισορροπημένο τρόπο απέναντι στις εμπειρίες.

Γι' αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για την ισορροπία. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να δούμε τι συμβαίνει όταν δεν βρισκόμαστε σε ισορροπία και ποια είναι τα αποτελέσματα από τις διαφορετικές προσεγγίσεις των εμπειριών. Δεν χρειάζεται όμως να πειραματιστείς με τίποτα. Απλά να παρατηρείς πώς λειτουργεί ο νους. Π.χ. να ξέρεις ότι όταν ο νους σου κάνει κάτι, μετά ακολουθεί μια συγκεκριμένη στάση σου απέναντι σε μια κατάσταση.

Αυτό που αντιλαμβάνεσαι τελικά είναι ότι τις περισσότερες φορές ο τρόπος με τον οποίο αντιδράμε στις καταστάσεις, μάς δημιουργεί δυστυχία. Δεν είμαστε ικανοποιημένοι ή γαλήνιοι, ακριβώς επειδή αντιδράμε με τρόπους που μας δημιουργούν ένταση. Όταν το δούμε αυτό, ο νους αρχίζει να ισορροπεί με φυσικό τρόπο. Δεν χρειάζεται να τροποποιήσεις την πρακτική σου. Το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να παρατηρείς, να μαθαίνεις και να κατανοείς.

*Απόσπασμα από μαγνητοσκοπημένη ομιλία του Yuttadhammo Bhikkhu
Μετάφραση: Νίκος Μπάτρας
**Ο Yuttadhammo Bhikkhu είναι βουδιστής μοναχός και δάσκαλος του διαλογισμού