Αντυασάντι: Η φώτιση και το Εγώ

Η φώτιση είναι απλά το να μην αντιλαμβάνεσαι τα πράγματα μέσα από το Εγώ. Είναι το να μη βλέπεις τη ζωή, ή οτιδήποτε άλλο, μέσα από τον παραμορφωτικό φακό της εγωικής κατάστασης της συνειδητότητας. Δεν είναι ότι βλέπεις τον κόσμο μέσα από κάποιον άλλο φακό. Είναι ότι τον βλέπεις ακριβώς όπως είναι, χωρίς καμία παραμόρφωση.

Είτε προσπαθείς να κατανοήσεις τη φύση του εαυτού σου (που δεν υπάρχει εαυτός έτσι κι αλλιώς), είτε προσπαθείς να κατανοήσεις τις σκέψεις, ένα συναίσθημα, μία κατάσταση ή μία σχέση, φώτιση σημαίνει να τα βλέπεις όλα αυτά χωρίς την παραμόρφωση που δημιουργεί το Εγώ. Κατά την εμπειρία της αφύπνισης, ή σατόρι όπως την ονομάζουν στο Ζεν, βλέπεις τα πράγματα χωρίς φίλτρα, με μια φυσική αντίληψη. Οι περισσότεροι νομίζουν ότι η φώτιση είναι μια συνεχής και μόνιμη εμπειρία σατόρι ή αφύπνισης, αλλά δεν είναι. Αυτή η παρερμηνεία κάνει πολλούς ανθρώπους να επιδιώκουν παράλογα πράγματα.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι είναι πολύ ωραία να βλέπεις τον κόσμο χωρίς να τον παραμορφώνει το Εγώ. Είναι ευτυχία, γαλήνη. Είναι το τέλος της αναζήτησής σου. Όχι ότι βρίσκεις κάτι τo ιδιαίτερο, αλλά βρίσκεις την ισορροπία σου. Όχι ότι καταφέρνεις τίποτα, αλλά απλά βλέπεις τα πράγματα έτσι όπως είναι. Και αυτό είναι και η νιρβάνα: να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι. Όταν λοιπόν αρχίσεις να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι, βλέπεις ότι όλα είναι ένα. Η φύση της πραγματικότητας είναι η κενότητα, το τίποτα, δεν είναι όλα αυτά τα διαφορετικά αντικείμενα που βλέπεις. 

Το Εγώ είναι η απόλυτη παραμόρφωση της συνειδητότητας. Είναι η πιο ακραία μορφή παραμόρφωσης. Σε κάνει να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν. Σε κάνει να βλέπεις εχθρούς εκεί που δεν υπάρχουν. Ή βλέπεις δυϊκότητες εκεί όπου όλα είναι ένα. Σε κάνει να νομίζεις ότι έχεις μια αυτοεικόνα, ενώ δεν υπάρχει καν εαυτός. Κάνεις σκέψεις για αυτό που ονομάζεις εαυτός, ενώ το μόνο που υπάρχει είναι αυτές οι σκέψεις, όχι κάποιος εαυτός.

Το Εγώ είναι η μεγαλύτερη μορφή παραμόρφωσης της συνειδητότητας που έχει δημιουργήσει η Ύπαρξη. Και κατά κάποιον τρόπο η πνευματικότητα συνδέθηκε με διάφορες τέτοιες μεθόδους παραμόρφωσης. Αν επαναλάβεις π.χ. τη λέξη θεός επί 4-5 ώρες, θα δεις ότι η συνειδητότητά σου θα αρχίσει να παραμορφώνεται. Θα αισθάνεσαι διαφορετικά και θα βλέπεις τα πράγματα αλλιώς. Αλλά η φώτιση δεν έχει καμία σχέση μ' αυτές τις μεθόδους. 

Η φώτιση είναι η μη παραμορφωτική κατάσταση της συνειδητότητας και δεν χρειάζεται καμία παρέμβαση για να δει ότι όλα τα πράγματα είναι ένα. Απ' τη στιγμή που απ' τη φύση τους όλα είναι ένα, δεν χρειάζεσαι μια παραμορφωμένη κατάσταση για να το αντιληφθείς αυτό. Η παραμόρφωση θα κάνει τα πράγματα να φαίνονται ότι δεν είναι ένα.

Αυτό που μας ενδιαφέρει σε μια εμπειρία αφύπνισης είναι το κατά πόσο μειώνεται το Εγώ, γιατί η στιγμή μιας συνειδητοποίησης δεν κρατάει για πάντα. Μετά από μια βδομάδα ή ένα μήνα θα πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε με το εναπομένον Εγώ. Και είναι ωραία που δεν κρατάει πολύ η συνειδητοποίηση, γιατί μετά από λίγο καιρό μπορείς να ξαναβιώσεις κι άλλη. Γι' αυτό το σημαντικό σ' αυτές τις εμπειρίες είναι το κατά πόσο διαλύεται η εγωική συνειδητότητα. 

Επειδή η εγωική συνειδητότητα δεν είναι αληθινή, απαιτεί μεγάλα ποσά ενέργειας και πολλή προσπάθεια για να συντηρηθεί, διαφορετικά θα επέλθει το τέλος της. Ό,τι δεν είναι αληθινό αρχίζει να χάνεται όταν παύει να τροφοδοτείται. Η ψευδαίσθηση που δημιουργεί το Εγώ είναι σαν μια φωτιά, που για να μη σβήσει πρέπει συνεχώς να την τροφοδοτείς με ξύλα. Οι χρήσιμες πνευματικές πρακτικές αποτελούν απλά τρόπους για να μάθει κανείς να σταματάει να τροφοδοτεί με ενέργεια την εγωική κατάσταση της συνειδητότητας. Και αν σταματήσεις να την τροφοδοτείς, θα δεις ότι δεν μπορεί να συντηρηθεί από μόνη της.

*Απόσπασμα από μαγνητοσκοπημένη ομιλία του Αντυασάντι
Μετάφραση: Νίκος Μπάτρας